Z badań nad recepcją włoskiej „musica moderna” w Europie Północnej: koncert kościelny w twórczości kompozytorów gdańskich

Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2012/05/N/HS2/02836 i zrealizowany w latach 2013–2016 w Instytucie Muzykologii UJ.


Projekt ma na celu dokumentację oraz kompleksowe opracowanie koncertów kościelnych twórców gdańskich XVII w.: Daniela Jacobiego (1605–1679), Crato Bütnera (1616–1679), Thomasa Strutiusa (1617–1678), Christopha Wernera (ok. 1618–1650) i Balthasara Erbena (1626–1686). Zakres prac obejmował m.in.: kwerendy w archiwach i bibliotekach polskich i europejskich, przygotowanie transkrypcji wszystkich zachowanych utworów, przygotowanie edycji źródłowo-krytycznej wybranych kompozycji, analizę i porównanie badanego repertuaru z dorobkiem kompozytorów współczesnych oraz określenie ewentualnych wpływów. Rezultaty badań wypełniają istotną lukę w dotychczasowej wiedzy o życiu muzycznym ówczesnego Gdańska, wskazują uwarunkowania recepcji stylu włoskiego w muzyce lokalnych twórców, tym samym pozwalają na bardziej precyzyjne określenie stopnia nasilenia i charakteru oddziaływania włoskiej kultury muzycznej w Rzeczypospolitej. Edycja źródłowo-krytyczna służy upowszechnieniu nieznanego dotąd repertuaru muzycznego.

Przygotowane w ramach projektu transkrypcje wybranych kompozycji posłużyły jako podstawa współczesnych prawykonań w Polsce (koncert inaugurujący II Sympozjum Naukowe „Od źródła do muzycznej interpretacji”, Warszawa 5 XII 2013, wykonawcy: Il Tempo, dyr. Agata Sapiecha; program w całości złożony z koncertów kościelnych kompozytorów gdańskich) i za granicą (Concerto per le Sacre Ceneri, Wenecja 5 III 2014, wykonawcy: Iris EnsembleLa Pifarescha, dyr. Marina Malavasi).

 

Kierownik projektu: Justyna Szombara / j.szombara [at] uj.edu.pl

Opiekun naukowy: dr hab. Aleksandra Patalas

Publikacje naukowe powstałe w trakcie realizacji projektu:

Justyna Szombara, On the reception of Italian ’musica moderna’ in Northern Europe : the sacred concertos in seventeenth-century Gdańsk, w: Musica Baltica : music-making in Baltic Cities various kinds, places, repertoire, performers, instruments, red. D. Popinigis, D. Szlagowska, J. Woźniak, Gdańsk 2015, s. 263-286.

Christoph Werner, Es erhub sich ein Streit im Himmel, wstęp i oprac. Justyna Szombara, «Sub Sole Sarmatiae» 32, Musica Iagellonica, Kraków 2016.

Crato Bütner, Te Deum, wstęp i oprac. Justyna Szombara, «Sub Sole Sarmatiae» 33, Musica Iagellonica, Kraków 2016.

Balthasar Erben, Domine Jesu Christe, O Domine Jesu Christe, wstęp i oprac. Justyna Szombara, «Sub Sole Sarmatiae» 34, Musica Iagellonica, Kraków 2016.

Konferencje, podczas których prezentowane były wyniki projektu:

Konferencje międzynarodowe:

5th International Musicological Conference Musica Baltica “Music-making in Baltic cities – various kinds, places, repertoire, performers and instruments”, Gdańsk, 15-17 V 2014; referat: On the reception of Italian ‘musica moderna‘ in Northern Europe: the sacred concertos in 17th-century Gdańsk

42 nd Medieval and Renaissance Music Conference, Birmingham, 3-6 VII 2014; referat: The sacred concertos of Christoph Werner, Crato Bütner and Balthasar Erben: a study on the reception of Italian ‘musica moderna’ in seventeenth-century Gdańsk (w ramach sesji tematycznej TRA.D.I.MUS. –Tracking the Dissemination of Italian Music)

International Musicological Conference “The Reception of Small-Scale Motet in central and Eastern Europe in The Early Baroque Era”, Padua, 8 VI 2016; referat: Scared concerto in 17th century Gdańsk: terminology and typology

Konferencje krajowe:

Otwarte Seminarium Doktoranckie, Kraków 27 IV 2013; referat: Koncert kościelny w twórczości kompozytorów gdańskich – rekonesans badawczy

Krakowskie Sympozjum Młodych Muzykologów „Znaczenie mecenasa, skryptora i wydawcy w kształtowaniu kultury muzycznej”, Kraków 3 VI 2013; referat: Bogu, społeczeństwu, rodzinie: z badań nad mecenatem muzycznym patrycjuszy gdańskich w XVII wieku

II Sympozjum Naukowe "Od źródła do muzycznej interpretacji“, Warszawa 5-8 XII 2013; referat: Arte movere homines, arte movere Deum – środki muzycznej ekspresji w solowych i małogłosowych koncertach kościelnych Ch. Wernera i B. Erbena

 

On the reception of Italian «musica moderna» in Northern Europe: the church concertos of Gdansk composers – presentation [pdf]